Vlooien in huis: waarom komen ze steeds terug?
De kat is behandeld, de kleden zijn gestofzuigd, de mand is gewassen. Twee weken later zitten de vlooien in huis er toch weer, met bultjes rond je enkels en iets dat ’s avonds wegspringt van de bank.
Dat betekent bijna nooit dat de behandeling mislukt is. Het betekent dat op dat moment de volgende lichting uit de vloer kwam.
Vlooien leven maar voor een klein deel op het dier. De rest zit als ei, larve en pop in kieren, plinten en tapijt, in stadia die elk anders reageren op wat je doet. Wie weet welk stadium wanneer actief is, begrijpt ook waarom de overlast in golven komt.
Welke vlo zit er eigenlijk in een woning?
In vrijwel alle gevallen gaat het om de kattenvlo, Ctenocephalides felis, uit de familie Pulicidae. De naam is misleidend, want ook de vlooien die op honden worden gevonden zijn meestal kattenvlooien. De echte hondenvlo, Ctenocephalides canis, wordt hier nog maar zelden aangetroffen.
Een volwassen exemplaar is 1 tot 3 mm lang, roodbruin en zijdelings afgeplat, waardoor hij makkelijk tussen haren door beweegt. Vleugels heeft hij niet, maar hij springt 15 tot 25 cm, genoeg om vanaf de vloer een enkel te bereiken.
Daarnaast is er de vogelvlo, Ceratophyllus gallinae, uit een nest onder de dakpannen. Die verlaat het nest zodra de jongen zijn uitgevlogen en zoekt dan een andere gastheer.
Waarom zie je maar een klein deel van de vlooien in huis?
Een vrouwtje legt na haar eerste bloedmaaltijd 20 tot 50 eitjes per dag. Die eitjes zijn glad en 0,5 mm groot, blijven niet in de vacht hangen en rollen eraf waar het dier ligt.
Uit het ei komt binnen 2 tot 5 dagen een pootloze larve. Die is lichtschuw, kruipt weg in naden en onder plinten en voedt zich daar met vlooienpoep, opgedroogd bloed dat samen met de eitjes naar beneden valt.
Afhankelijk van temperatuur en luchtvochtigheid verpopt de larve zich na 15 dagen tot ongeveer 6 maanden. Het popstadium duurt 8 tot 14 dagen, maar de volgroeide vlo blijft daarna in slaaptoestand in de cocon. Die cocon is kleverig, camoufleert zich met stof en laat vrijwel geen bestrijdingsmiddel door. Pas bij trilling, warmte en CO2 van een passerende gastheer komt hij eruit.
Van de totale populatie zit ongeveer 5 procent als volwassen vlo op het dier. De overige 95 procent zit als ei, larve of pop in de woning. Daarom onderbreekt alleen het dier behandelen de overlast hooguit een week.
Waar zitten die eitjes en larven precies?
Larven verdragen geen licht en drogen snel uit, dus ze verzamelen zich op donkere, luwe plekken binnen ongeveer twee meter van de slaapplaats van het dier. Loop deze plekken na:
- de naad tussen plint en vloer, rond de mand of de bank
- tussen en onder de kussens van zitmeubels
- de onderkant van vloerkleden en de vezels van hoogpolig tapijt
- kieren tussen vloerdelen en de rand onder de vloerbedekking
- de auto, vooral onder de stoelen
Op een gladde vloer overleven larven slecht, omdat ze zich nergens kunnen verschuilen. Bij tapijt ligt het zwaartepunt van de populatie juist daar, en die vloeren vragen de meeste aandacht.
Wat werkt wel en wat niet tegen vlooien in huis?
Stofzuig 10 tot 14 dagen achter elkaar dagelijks, met nadruk op plinten, randen en de ruimte onder meubels. Trillingen laten poppen uitkomen, waardoor die vlooien alsnog in aanraking komen met het middel op de vloer. Doe de zak of het reservoir daarna meteen gesloten bij het restafval.
Was manden, dekens en beddengoed op 60 graden. Daaronder overleven eitjes en larven de wasbeurt.
Behandel het dier via de dierenarts en de omgeving met een middel dat naast een insecticide een groeiregulator bevat. Die laat larven niet volgroeien, waardoor de cyclus stopt in plaats van maanden later opnieuw te beginnen. Een tweede behandeling na 10 tot 14 dagen vangt de vlooien die tijdens de eerste ronde nog in hun cocon zaten.
Wat niet werkt: een vlooienband of pipet als enige maatregel, want die raakt de 95 procent in de vloer niet. Een vlooienbom evenmin, want de nevel slaat neer op het oppervlak en bereikt de kieren met larven niet.
Waarom valt de piek in de nazomer en na een vakantie?
Larven ontwikkelen zich het snelst rond 25 graden bij een hoge luchtvochtigheid. Vlooien die in juni en juli buiten worden opgelopen, komen daardoor in augustus en september als volwassen dier tevoorschijn, precies wanneer de meeste meldingen binnenkomen.
Kom je na twee of drie weken terug van vakantie, dan komen alle poppen die in die stille periode wachtten in een keer uit zodra jij door de gang loopt. Vandaar de gang vol springende vlooien bij thuiskomst. Door de verwarming loopt de cyclus binnenshuis gewoon door, dus ook in januari is een besmetting mogelijk.
Wat als je geen huisdier hebt en toch gebeten wordt?
Vlooien liften ook mee met muizen en ratten. Verdwijnt het knaagdier of wordt het bestreden, dan zoeken de achtergebleven vlooien een nieuwe gastheer, en dat ben jij. Een vogelnest onder de dakpannen geeft hetzelfde beeld, enkele weken nadat de jongen zijn uitgevlogen.
Vlooienbeten zitten in kleine groepjes rond enkels en onderbenen, met een rood puntje in het midden. Zitten de bultjes juist op romp, armen en schouders en word je vooral ’s nachts gebeten, dan past dat beter bij een bedwants dan bij een vlo. Bij twijfel helpt de ongediertegids om het beestje op uiterlijk en sporen te bepalen.
Veelgestelde vragen over vlooien in huis
Hoe weet ik zeker dat het vlooien zijn en niet iets anders?
Kam de vacht boven wit papier en maak de zwarte korreltjes die vallen vochtig.
Lopen ze roodbruin uit, dan is het vlooienpoep en dus verteerd bloed. Blijven ze zwart, dan gaat het om gewoon vuil.
Kunnen vlooien op mensen leven of in je haar gaan zitten?
Nee. Ctenocephalides felis bijt mensen wel, maar plant zich op mensen niet voort.
Zonder vacht kan de vlo zich niet vasthouden. Hij springt op, bijt en gaat terug naar de vloer.
Hoe lang duurt het voor de vlooien echt weg zijn?
Reken op 3 tot 6 weken na de eerste behandeling.
In die periode komen de poppen uit die tijdens de behandeling nog beschermd zaten. Losse vlooien in week twee horen erbij.
Helpt stofzuigen tegen vlooienlarven?
Ja, het verwijdert een groot deel van de eitjes en larven en zet poppen aan tot uitkomen.
Alleen stofzuigen is niet genoeg, omdat de cocons kleverig tussen de vezels vastzitten. Combineer het met een behandeling van de vloer.
Moet ik mijn hond of kat blijven behandelen als er geen vlooien meer op zitten?
Ja, tot het einde van de afgesproken behandelperiode.
Er komen nog weken nieuwe vlooien uit de vloer. Een onbehandeld dier is dan meteen weer de gastheer.
Overleven vlooien de winter in huis?
Ja, bij kamertemperatuur loopt de cyclus het hele jaar door.
In een onverwarmde schuur vertraagt de ontwikkeling en kan een pop maandenlang in de cocon wachten.
Moet ik mijn bank of vloerkleed weggooien?
Bijna nooit.
Vlooien nestelen zich niet in het materiaal zoals bedwantsen dat doen. Een grondige behandeling van vloer en textiel is voldoende.
Geplaatst in Vlooien
