Wespenkalender: wanneer worden wespen een probleem?
Je ziet de eerste wespen van het jaar en vraagt je af of je nu al iets moet doen, of beter even afwacht. In deze wespenkalender lees je wat wespen doen van april tot oktober, wanneer een nest gevaarlijk wordt en wat het beste moment is om in te grijpen.
Het seizoen in één oogopslag
| Maand | Wat er gebeurt | Risico |
|---|---|---|
| April | Koningin start solo met bouwen | Laag |
| Mei | Eerste werksters, nest groeit | Laag |
| Juni | Kolonie breidt snel uit | Middel |
| Juli | Honderden wespen actief | Middel tot hoog |
| Augustus | Kolonie op maximum, meest agressief | Hoog |
| September | Onrustig, hongerig, minder georganiseerd | Hoog |
| Oktober | Kolonie sterft af, koningin overwintert | Aflopend |
April: de koningin begint
In april, als de temperatuur regelmatig boven de tien graden komt, worden de eerste wespenkoninginnen actief. Ze hebben de winter doorgebracht in een beschutte plek: achter boomschors, onder bladeren of in een schuur. Alleen bevruchte koninginnen overleven de winter. De werksters en het mannetje sterven in het najaar.
De koningin begint direct met bouwen. Alleen. Ze kauwt hout tot een papierachtige massa en legt de eerste cellen van het nest aan. Ze legt haar eerste eieren en zorgt zelf voor de larven totdat die uitkomen als de eerste werksters.
In april is er nog geen gevaar. Het nest is klein, de koningin is terughoudend en je zult haar nauwelijks opmerken.
Mei: de eerste werksters verschijnen
In mei komen de eerste werksters uit. Vanaf dat moment hoeft de koningin niet meer alleen te bouwen en te foerageren. De werksters nemen het nest over en de koningin legt alleen nog eieren.
Het nest groeit in mei gestaag, maar is nog bescheiden. Een vuist groot, soms iets kleiner. Een wespenprobleem in mei is bijna altijd een klein nest op een plek die je nog net op tijd kunt aanpakken.
Vroeg ingrijpen is verstandig als het nest op een risicovolle locatie zit: in de speeltuin, dicht bij de achterdeur of in de schuur. Hoe kleiner het nest, hoe eenvoudiger en goedkoper de verwijdering.
Juni: de kolonie breidt uit
Juni is de maand van stille groei. De kolonie verdubbelt elke paar weken. Er zijn steeds meer werksters die uitvliegen op zoek naar voedsel: insecten voor de larven en suikers voor zichzelf. Je ziet ze steeds vaker in de tuin.
Het nest zelf begint in juni ook zichtbaarder te worden. Wat begon als een kleine bol ter grootte van een tennisbal is nu misschien al zo groot als een appel of een kleine meloen.
Wespen in juni zijn nog relatief rustig. Ze verdedigen het nest, maar slaan niet snel aan. Toch is dit het moment om te handelen als het nest dichtbij een looproute of speelhoek zit. Wacht je tot augustus? Dan is ingrijpen een stuk lastiger.
Juli: honderden wespen actief
In juli zie je de wespenactiviteit duidelijk toenemen. De kolonie telt nu honderden werksters. Rondom het nest is het druk: wespen vliegen af en aan in een vaste vliegroute. Een onoplettend kind of een nieuwsgierige hond die die route kruist, loopt dan voor het eerst een serieus risico.
Het gevaar in juli zit vooral in onverwachte confrontaties. Niet in de wespen zelf, want die zoeken geen ruzie. Wel in het feit dat de kolonie groot genoeg is om direct en krachtig te reageren op verstoring.
Dit is voor de meeste gezinnen het moment waarop het nest een probleem wordt.
Augustus: het agressiefste moment van het jaar
Augustus is de piekmaand. Een grote kolonie telt nu 3.000 tot 8.000 wespen. De koningin legt ook koninginnenlarven en mannetjes aan, de zogeheten geslachtsdieren. De kolonie voelt dat het seizoen ten einde loopt en de verdedigingsdrang is op zijn hoogst.
Wespen in augustus zijn sneller geïrriteerd dan in de maanden daarvoor. Ze reageren op trillingen, geuren (parfum, frisdrank, vlees op de barbecue) en beweging in de buurt van het nest. Een wesp die in augustus in je richting vliegt, is niet per se op weg om te steken, maar de kans is groter dan in mei.
Veel mensen denken dat ze in augustus te laat zijn om nog iets te doen. Dat klopt niet. Een erkend bestrijder kan het nest ook in augustus veilig behandelen. Maar doe het niet zelf. De kans op een massale reactie is in deze maand het grootst.
September: onrustig en hongerig
In september verandert het karakter van de kolonie. De nieuwe koninginnen en mannetjes verlaten het nest om te paren. De gewone werksters raken hun gestructureerde taak kwijt en worden rondtrekkend.
Dat zie je terug in je tuin en terras. Wespen in september zijn minder gericht op het nest en meer op zoek naar suiker. Ze duiken op frisdrank, rijp fruit en braadvet. Ze zijn onvoorspelbaarder dan in de maanden ervoor, niet agressiever in de klassieke zin, maar ook minder makkelijk te sturen.
Het nest zelf is in september op zijn grootst qua afmeting. Maar de activiteit neemt al wat af. Laat je dat niet misleiden: er zitten nog steeds duizenden wespen in.
Oktober: het einde van het seizoen
In oktober dalen de temperaturen en sterft de kolonie af. De werksters, de oude koningin en de mannetjes gaan dood. Alleen de bevruchte nieuwe koninginnen overleven. Zij zoeken een beschutte overwinteringsplek en beginnen volgend voorjaar op een nieuwe locatie opnieuw.
Het nest zelf wordt verlaten. Wespen hergebruiken een oud nest nooit. Je kunt het in oktober of de winter veilig verwijderen.
Let op: een verlaten nest op dezelfde locatie is wel een signaal. Op een plek die eerder aantrekkelijk was, kan een nieuwe koningin het jaar daarna opnieuw kiezen. Blokkeer in de winter kieren en openingen rondom de locatie van het oude nest.
Wanneer is het beste moment om een wespennest te verwijderen?
Het antwoord is eerlijk: zo vroeg mogelijk.
Een nest in april of mei is klein, de kolonie is beperkt en de verwijdering is eenvoudiger. Hoe langer je wacht, hoe groter het nest, hoe meer wespen en hoe groter de kans op steken tijdens de behandeling.
Wacht je tot augustus? Dan is professionele verwijdering nog steeds mogelijk en veilig, maar de behandeling is intensiever. Wacht in elk geval niet op het moment dat iemand in je gezin gestoken is voordat je actie onderneemt.
Een nest dat geen risico vormt en ver van mensen en huisdieren zit, kun je ook laten zitten tot oktober. Dan sterft de kolonie vanzelf af. Maar bij twijfel over de locatie of de grootte van de kolonie: schakel een professional in.
Veelgestelde vragen over het wespen seizoen
Wanneer zijn wespen het meest actief op een dag?
Overdag, bij warm en zonnig weer. Wespen zijn koudbloedig en weinig actief onder de tien graden of bij regen. ’s Ochtends vroeg en na zonsondergang is er nauwelijks activiteit rondom het nest.
Komen wespen elk jaar terug op dezelfde plek?
Wespen hergebruiken een oud nest nooit. Maar een locatie die één jaar aantrekkelijk was, kan dat het jaar daarna opnieuw zijn. Een nieuwe koningin kiest zelf een plek, maar vaker dan gemiddeld kiezen ze plekken die eerder werden gebruikt.
Hoelang duurt het voordat een wespennest groot is?
Vanaf het moment dat de koningin begint in april tot een volwassen kolonie van duizenden wespen duurt het gemiddeld drie tot vier maanden. In augustus is de kolonie op zijn grootst.
Verdwijnen wespen vanzelf in de herfst?
Ja. De werksters en de oude koningin sterven bij de eerste nachtvorst. Alleen bevruchte koninginnen overleven de winter. Het nest is dan verlaten en vormt geen gevaar meer.
Is een wespennest verwijderen in augustus gevaarlijker dan in mei?
Voor uzelf als leek: ja. Voor een erkend plaagdierbestrijder met de juiste bescherming en middelen: nee, het nest wordt ook dan veilig behandeld.
TL;DR Wespen worden een probleem vanaf juli, met augustus als piekmaand. April en mei zijn de beste maanden om een nest aan te pakken: klein, weinig wespen en eenvoudig te verwijderen. Wacht je tot augustus? Schakel dan een professional in en probeer het niet zelf. Vanaf oktober sterft de kolonie vanzelf af en is het nest veilig te verwijderen.
Zit er al een nest in je tuin en wil je weten hoe groot het risico is? Protect Pest Control kijkt het voor je na en adviseert het juiste moment voor verwijdering.
Geschreven door Niels Gobel, plaagdierbestrijder bij Protect Pest Control. Laatste update: mei 2026.
Geplaatst in Wespen
